Блаженоупокоениот старец Тихон Атонски, во светот Тимофеј Голенков, бил руски подвижник на Света Гора и духовник на свети Пајсиј Светогорец. Целиот негов живот бил исполнет со молитва, пост, смирение и љубов кон Господ, па затоа оние што го познавале го сметале за еден од големите светогорски старци на поновото време.
Се родил во селото Новомихајловка, на просторот на денешната Волгоградска област. Неговите родители биле многу побожни и од срце посакувале нивниот син да Му се посвети на Бога во монашки живот. Уште како млад, на седумнаесет години, Тимофеј тргнал на поклонение по руските манастири. Тоа патување траело три години, а за тоа време посетил околу двесте манастири.
Во тие години Господ го поткрепил со особена милост. Еднаш, изнемоштен од глад, побарал парче леб од еден пекар, но бил избркан. Тогаш со болка се помолил на Пресвета Богородица да му помогне. Веднаш пред него се јавила светла Дева со неизмерна убавина и му подала топол бел леб. Подоцна, гледајќи ја иконата на Владимирската Богородица, Тимофеј ја препознал Онаа што го нахранила.
По поклонението низ Русија, тој престојувал во строгите предели на Синај, а потоа и во Јорданската пустина, каде што се подвизувал со пост, жега и долги молитвени бденија. Конечно, неговиот пат го одвел во Градината на Пресвета Богородица – Света Гора Атонска. Пред да отпатува, претрпел силно искушение, но со Божја помош го победил и ја зачувал својата чистота.
Во 1908 година Тимофеј стапил во руското братство на скитот Белозерка (Буразери), каде што тогаш живееле околу сто руски монаси. Таму се занимавал со иконопис и ја усовршил тешката уметност на украсување икони со златна обработка. Во тој скит примил монаштво со името Тихон. По пет години, жеден за поголемо безмолвие и молитва, заминал да бара построг подвиг.
За свое место на подвиг ја избрал Каруља, еден од најсуровите предели на Света Гора. Таму, меѓу карпите над морето, во услови речиси неподносливи за човечки живот, монахот Тихон се подвизувал седумнаесет години. Во близина живеел еден образован руски старец со богата духовна библиотека, кој му давал по една книга месечно. Тихон требало не само да ја прочита, туку и добро да ја усвои и да ја прераскаже. Така го изучил Добротољубието и длабоко се напоил од Светото Предание на Црквата.
Подоцна старецот побарал уште поголема осаменост и се населил во непристапната клисура Капсала. Таму нашол келија без вода и во неа поминал околу четириесет години во молитва, сиромаштво и подвиг. Но светилникот не може да се сокрие. За отец Тихон почнале да слушаат монаси од цела Света Гора, па многумина доаѓале кај него за духовен совет. Меѓу нив бил и младиот послушник Пајсиј, кој подоцна станал познат како свети Пајсиј Светогорец.
Отец Тихон го поучувал својот ученик: „Еден час работи и еден час моли се. Монахот не треба многу да работи. Колку време му оди на работа, толку треба да му оди и на молитва. Ако работи повеќе отколку што се моли, престанува да биде монах.“ Така го учел дека за отшелникот молитвата е главното дело и дека монахот треба да се издигнува кон Бога како орел, а не да остане приврзан за земното.
Иако монасите повеќепати го молеле да прими свештенички чин, старец Тихон, од големо смирение, се сметал за недостоен. Но една ноќ, за време на молитвата, видел отворени небеса и Воскреснатиот Христос во светлина и слава. Утредента разбрал дека тоа е Божја Промисла и, по послушание, отишол во манастирот Ставроникита, каде што бил ракоположен за јеромонах.
Како свештеник, отец Тихон изградил мала црква посветена на Чесниот и Животворен Крст Господов. Немал никакви пари, но Господ чудесно му испратил помош преку еден благочестив монах. Во таа мала црквичка старецот служел со неизмерно умиление. Кога служел света Литургија, често не можел да продолжи од солзи и духовно восхитување. Неговиот послушник Пајсиј понекогаш со часови ја пеел Херувимската песна, додека старецот, обземен од Божјата благодат, повторно можел да продолжи со богослужението.
Животот на отец Тихон бил крајно сиромашен. Пари не земал во рака, велејќи дека „парите се крв на сиромасите“. Зографисувал икони и ги заменувал за леб и за најнеопходното. Јадел многу малку – понекогаш му била доволна една лажица супа дневно. Неговата постела била од две даски, а облеката му била искината и закрпена. Но душата му била богата со молитва, мир и љубов.
Старецот живеел во постојана молитва. Дури и кога кратко заспивал, молитвата не престанувала во него. Спиел многу малку, а ноќите ги минувал со бројаница и молитва, а наутро служел света Литургија. Понекогаш, кога послушникот Пајсиј бил отсутен, слушал пеење од црквата; но кога ќе влезел, таму немало никого. Монасите верувале дека на богослужбата му сослужувале ангелите.
При крајот на животот отец Тихон бил исполнет со таква Божја љубов, што изгледало како веќе да живее со едната нога во Царството Небесно. Често му велел на Пајсиј: „Мој послушнику, скоро ќе служам Литургија на Небесата“. Пред своето упокојување сам си го ископал гробот и ја оставил лопатата до него, за полесно да го погребат.
На 10/23 септември 1968 година старец Тихон мирно се упокоил во Господ. Според сведоштвата, пред неговото заминување го посетила Пресвета Богородица со преподобните Серафим Саровски и Сергиј Радонежски, известувајќи го дека дошол часот да премине кон незалезната Божја Светлина.
Така се упокои старец Тихон Атонски – човек на молитвата, смирението и небесната љубов. Неговиот живот останува тивка, но силна поука дека вистинската светост не бара слава од луѓето, туку целосно предавање на Господ.
Со одлука на Цариградската Патријаршија неговата светост е признаена во 2026 година.
По неговите свети молитви, Господи Исусе Христе, помилуј нè и спаси нè. Амин.
Отпустителен тропар. Глас 5. „Собеспочетното Слово“.
Новопросветлениот светилник на Русија
и жителот на пустините на Света Гора,
простиот и смирен Тихон да го воспееме,
како богопросветлен подвижник,
кој секогаш Го прославува Бога, повикувајќи:
удостој ги оние што те почитуваат
да ја добијат невечерната слава.
ГОЛЕМА ВЕЧЕРНА
По Предначинателниот псалм — „Блажен е човекот“.
На „Господи, повикав“ поставуваме 6 стиха и ги пееме следниве подобни стихири.
Глас 1. „На небесните чинови“.
Животот пред падот го живееше, Преподобен,
во шумите на Атон,
живеејќи заедно со дивите ѕверови
и со сите скорпии и влекачи,
Тихоне, како некогаш прародителите во Едем,
во твојот пресладок Рај.
Пред твојот чесен крај, Тихоне,
со својата рака го благослови
своето духовно чедо,
божествениот меѓу подвижниците Паисиј;
со него сега непрестајно Го воспеваш Сецарот,
богомудри, и Го молиш
за сите што те почитуваат.
Голема смелост пред Бога си стекнал,
себлажен, како пазител на Неговите заповеди;
затоа и Тој бргу ги исполнуваше
твоите молби, Преподобен,
и по твоите молитви, Тихоне,
на оние што просат
им дарува сè што им е полезно.
Кога некогаш, и против својата волја,
се врати во светот
од својата подвижничка колиба на Атон,
куќите и улиците на градот,
себлажен Тихоне, ги гледаше
како густа и сеновита костенова гора
со своите телесни очи.
Уште од младоста своја
ја возљуби сиромаштијата во Господа
и, како птица без имот
што ја љуби пустината, се покажа, мудар Тихоне;
ги рашири крилјата на својата душа
за да полета кон Христа,
Кој сè држи во Својата дланка.
Милостивиот, кроткиот и несреброљубивиот,
исполнет со божествена љубов
и со искрена љубов кон ближниот,
да го почитуваме со песни
како живо училиште на умната молитва,
повикувајќи: Тихоне, моли се за нас,
кои копнееме по повозвишен живот.
Слава. Глас 6.
Во смирение го заврши својот подвиг
и непрестајно го имаше споменот на смртта;
затоа да го пофалиме богозапазениот Тихон.
Зашто, разгорен од божествената љубов,
тој ги презре сите земни и материјални нешта
и стана подражател и рамен по чест
на светлоносните Ангели.
Затоа и сега, радувајќи се заедно со Ангелите
и непрестајно воспевајќи Го
поклонуваното Троично Божество,
не престанува да се моли за нашите души.
И сега. На празникот.
Денес Бог, Кој почива на духовните престоли,
Си приготви Себеси свет престол на земјата;
Оној Кој со премудрост ги утврди небесата,
по Своето човекољубие создаде живо небо.
Зашто од неплоден корен
ни израсна живоносно растение —
Својата Мајка,
Бог на чудесата и надеж на безнадежните:
Господи, слава Ти!
Подготвил и превел: Свештеник Јани Мулев